Tidak bertangguh

Sebenarnya tidak ada masa yang khusus untuk memulakan perubahan diri. Tidak perlu tunggu awal tahun, hujung tahun, ulang tahun kelahiran ataupun mencapai umur tertentu. 

Begitu juga tidak perlu tunggu dua atau tiga tahun lagi untuk merancang perubahan diri. Setiap hari adalah sangat penting, mesti dihargai dan dinikmati. Kesilapan-kesilapan kecil dibetulkan supaya ia tidak menjadi tabiat yang boleh menjejaskan tindakan. 

Usaha-usaha menambah baik tahap pengetahuan, sikap dan perangai tidak terhenti pada satu-satu masa tertentu sebaliknya disesuaikan dengan peringkat umur. 

Umur remaja biarlah sesuai dengan peringkat ini, jangan pula umur sudah 50-an masih lagi hendak berperangai seperti remaja. Umur 50 tahun sudah menunjukkan tahap kematangan hidup yang lebih baik.

Soal diri untuk berubah

Perubahan diri perlu dilakukan dari semasa ke semasa agar kita boleh menyesuaikan diri dengan persekitaran yang sentiasa berubah mengikut peredaran zaman. 

Perubahan yang saya maksudkan ialah penambahbaikan yang perlu dilakukan atas sebab-sebab tertentu yang mungkin bersifat peribadi atau kepentingan keluarga dan sebagainya. Kita boleh bertanya kepada diri sendiri soalan-soalan seperti kenapa saya perlu berubah, apa yang saya akan dapat jika berubah atau apa baik buruknya kalau saya berubah. 

Banyak jawapan yang kita berikan kepada setiap soalan ini tetapi satu jawapan yang jelas ialah menjadikan diri kita lebih baik daripada keadaan sedia ada. Contoh keadaan lebih baik ini mungkin daripada pemalas kepada rajin, daripada lembap kepada cergas dan sebagainya. 

Sesiapa sahaja boleh membuat perubahan ini asalkan bersedia untuk melalui disiplin diri yang agak rigid dan mengubah zon selesa.

Kepelbagaian manfaat kelapa dalam masyarakat Malaysia

1.0       Pengenalan

Kelapa atau dikenali juga sebagai nyiur adalah tumbuhan yang senang untuk didapati dan mempunyai pelbagai kegunaan yang boleh dimanfaatkan. Pokok kelapa mempunyai pelbagai bentuk bergantung kepada jenis dan variasi. Pokok kelapa kebiasaannya mempunyai batang yang kurus, buah dan pelepah daun sepanjang 4-7 meter. Asal usul pokok kelapa tidak dapat dikenal pasti kerana terlampau banyak pendapat yang telah menjadi perbahasan. Antaranya mendakwa bahawa kelapa berasal dari semenanjung Asia Tenggara manakala selebihnya mendakwa ianya berasal daripada Amerika Selatan. Walau dari manapun asal pokok kelapa, ianya telah tersebar di sebahagian besar kawasan tropika, terutamanya sepanjang persisiran pantai. Oleh kerana buah kelapa ringan dan timbul, pokok kelapa mudah tersebar oleh arus laut yang mampu membawa buah kelapa pada jarak yang jauh. Pokok kelapa juga mudah didapati di Malaysia.

Kesemua bahagian pokok kelapa berguna kecuali kemungkinannya bahagian akar. Sebatang pokok kelapa mampu menghasilkan sehingga 75 biji kelapa setahun, dengan itu ianya mempunyai nilai ekonomi yang tinggi. Sebagai contoh buah kelapa boleh diminum dan digunakan dalam masakan, batang kelapa boleh dijadikan titi, tempurung kelapa juga boleh digunakan dalam aktiviti keagamaan dan lain-lain lagi.

Rakyat Malaysia terdiri daripada pelbagai kaum, bangsa dan agama. Majoriti daripada masyarakat Malaysia menggunakan elemen daripada pokok kelapa dalam kehidupan harian mereka. Ini adalah sebab kerana kelapa mudah didapati, murah dan mempunyai pelbagai kegunaan. Pokok kelapa boleh dikategorikan sebagai keperluan asas harian rakyat Malaysia.  Pada zaman kini, terdapat pelbagai pembaharuan terhadap pokok kelapa.

2.0       Kegunaan Pokok Kelapa Kepada Kaum-Kaum Di Malaysia

2.1       Masyarakat Melayu

Kelapa dikenali sebagai pokok seribu guna kerana ianya mempunyai pelbagai kepentingan kepada masyarakat Melayu sejak dahulu lagi. Kepentingan kelapa terbahagi kepada beberapa aspek seperti ubatan, makanan, adat dan tradisi, permainan dan akhir sekali pembinaan dan kraftangan. Dari segi ubatan, seperti yang kita tahu kelapa sememangnya kaya dengan khasiat dan zat yang penting yang diperlukan dalam setiap badan manusia seperti vitamin, serat, potasium dan antioksidan. Masyarakat Melayu kebanyakannya menggunakan air kelapa dalam pengubatan dalam menyembuh penyakit dan mengembalikan tenaga semula dalam badan. Mereka mempercayai bahawa air kelapa muda boleh menjadi penawar kepada demam campak ataupun keracunan makanan dan apabila menghidap alergi terhadap ubat tertentu.

Kebanyakan para wanita pada zaman dahulu menggunakan santan yang diperoleh daripada kelapa sebagai produk kecantikan dan dicampur dengan bahan lain supaya lebih berkesan penggunaannya. Ianya juga diyakini dapat menyingkirkan dan menggantikan sel kulit yang mati dengan lebih cepat. Bukan itu sahaja, minyak yang diperoleh daripada sabut kelapa juga diproses untuk menghasilkan produk kosmetik dan farmasi. Selain itu, air kelapa merupakan air isotonik semula jadi yang mengandungi mineral untuk mengatasi masalah lesu dan pucat di muka.

Dagi aspek makanan dan minuman pula, kebiasaannya isi kelapa parut dijadikan sebagai inti ataupun penyalut kuih-muih untuk menambahkan selera dan dijadikan hiasan supaya kuih-muih tersebut lebih menarik. Santan selalunya dijadikan bahan utama makanan tradisional Melayu kerana kelemakan serta keunikan perisanya.  Santan kelapa digunakan oleh masyarakat Melayu untuk membuat lauk masakan seperti kari, bubur, dan nasi pulut. Santan yang diperoleh daripada kelapa juga diletakkan dalam pelbagai juadah apabila menjelangnya hari raya ataupun perayaan lain. Umbut kelapa muda boleh dimasak sayur lemak yang kebiasaannya dibuat pada sesuatu majlis seperti majlis kenduri.

Bukan isi kelapa sahaja yang dijadikan makanan, malahan bunga kelapa juga mengandungi khasiatnya yang tersendiri. Bunga kelapa mengandungi cecair manis yang boleh dibuat gula ataupun minuman. Tandan kelapa pula dibelah dan akan mengeluarkan satu cecair yang dipanggil nira. Rasa nira itu sangat manis dan boleh dijadikan sebagai minuman. Apabila nira itu disimpan terlalu lama, air nira tersebut boleh bertukar menjadi cuka ataupun tuak sewaktu proses penapaian berlaku. Nira juga diproses menjadi gula Melaka, cuka atau todi. Kelapa tua diproses untuk dijadikan minyak masak untuk makanan harian dalam pelbagai jenis kuih-muih. Minyak daripada sabut kelapa diproses untuk dijadikan minyak pelita.

Di samping itu, mengikut adat dan tradisi masyarakat Melayu sejak turun-temurun, kelapa biasanya akan digunakan dalam majlis cukur rambut bagi bayi yang baru lahir. Nama lain bagi majlis cukur rambut juga disebut sebagai adat potong jambul. Adat ini dilakukan pada hari ketujuh setelah bayi dilahirkan. Sebiji kelapa muda akan dipotong bahagian kepalanya dengan potongan berkelok-kelok siku seluang untuk dijadikan penutup. Airnya dibuang dan diganti dengan sedikit air sejuk. Kemudian kelapa itu diletakkan di dalam sebiji batil. Biasanya kelapa itu dihias umpamanya dengan melilitkan rantai emas atau perak di kelilingnya. Rambut bayi yang dicukur akan dimasukkan ke dalam kelapa tadi. Akhirnya kelapa tersebut ditanam di sekitar halaman rumah bersama sepohon anak kelapa atau seumpamanya sebagai memperingati masa anak itu dilahirkan.

Selain itu, bunga mangga yang biasanya dilihat dalam majlis kenduri kahwin itu sebenarnya diperoleh daripada daun pokok kelapa yang disiat ataupun dikaut sehingga menghasilkan lidi. Terdapat beberapa kepercayaan masyarakat Melayu sejak dulu yang dipanggil lenggang perut. Ianya adalah bertujuan bagi memastikan jantina bayi di dalam kandungan. Kelapa akan diguling atas perut hingga ke kaki untuk menentukan jantina bayi tersebut.

Dengan adanya pokok kelapa, terhasilnya beberapa permainan tradisional Melayu sejak dulu yang berasaskan penggunaan kelapa tersebut. Antara permainan yang berasaskan penggunaan kelapa ialah permainan tarik upih, boling padang dan akhir sekali lari tempurung. Kesemua permainan ini menggunakan pokok kelapa sebagai contoh permainan tarik upih yang menggunakan daun kelapa untuk menarik penumpang yang akan duduk di atasnya. Bagi permainan boling padang pula menggunakan buah kelapa sebagai bola boling untuk menjatuhkan tin. Akhir sekali permainan lari tempurung yang menggunakan tempurung kelapa yang dibelah dua dan seterusnya diikat dengan menggunakan tali. Pemain akan meletakkan kaki mereka di atas tempurung tersebut dan lari bergilir-gilir.

Kegunaan pokok kelapa bukan sahaja penting dalam aspek kesihatan, makanan, budaya dan permainan tradisional masyarakat Melayu malah ianya juga boleh dijadikan sebagai kraftangan dan digunakan untuk pembinaan. Tempurung kelapa boleh diukir serta diwarnakan dan kemudian dijadikan sebagai barang perhiasan. Batang kelapa boleh dijadikan senduk, sudip dan lain-lain. Batang kelapa juga boleh diproses menjadi kayu untuk kegunaan industri pembinaan dan perabot. Ianya juga boleh dibuat titi serta bahan pembinaan untuk rumah seperti papan, dinding dan lantai. 

Bukan itu sahaja, tempurung kelapa juga berkebolehan untuk dijadikan sebagai bahan bakar. Ianya akan diproses menjadi arang teraktif, bahan bakar dalam pembuatan ubat nyamuk. Serbuk sabut boleh dibuat bahan reput dan bahan komposit dalam pertanian. Bagi orang dulu-dulu, mereka menjadikan tempurung kelapa sebagai gayung. Ianya juga boleh dijadikan sebagai tabung untuk menyimpan duit. Daun kelapa biasanya digunakan oleh para peniaga untuk dijadikan pembalut makanan seperti ketupat dan lain-lain. Lidi kelapa boleh dibuat penyapu dan dijadikan sebagai penyucuk satay. Sabut kelapa pula boleh dijadikan sebagai tali. Jelas di sini bahawa kelapa sememangnya mempunyai pelbagai kepentingan dalam pelbagai aspek kepada masyarakat Melayu sejak turun-temurun sehingga kini.

2.2       Masyarakat India

Pokok kelapa sangat berguna untuk kaum India. Buah kelapa digunakan oleh kaum India dalam masakan lauk-pauk dan kuih-muih tradisional kaum mereka. Mereka menggunakan santan, kelapa parut dan minyak masak. Makanan yang paling popular ialah putu mayam. Putu mayam bukan sahaja popular dalam kalangan kaum India malahan kaum lain pun ada yang menyukainya. Putu mayam ialah makanan sampingan bagi kaum India. Cara cara membuat putu mayam ialah menggoreng tepung secara halus seperti buhum lalu bentukkannya menjadi bulat. Putu mayam mempunyai dua tiga jenis warna tetapi kebiasaannya warna putih.  Kelapa parut dan gula merah selalunya akan diletakkan di atas putu mayam sebagai perasa.

Di samping itu, kelapa dijadikan bahan utama dalam masakan hidangan sampingan kaum India ini iaitu chutney. Chutney mempunyai dua jenis iaitu chutney yang berwarna hijau dan berwarna putih. Chutney yang berwarna hijau mempunyai banyak kandungan cili api dan sedikit kandungan kelapa di dalam masakan tersebut. Manakala, chutney yang berwarna putih pula melebihi kelapa daripada bahan yang lain. Chutney tersebut selalunya dimakan bersama tosai dan idili. Ia merupakan hidangan utama ketika menyambut Deepavali. Selain itu, kuih athirasam merupakan salah satu jenis kaum India yang menggunakan kelapa sebagai bahan. Kuih athirasan merupakan kuih yang dikenali oleh pelbagai kaum. Kuih ini senang dijumpai di kedai Melayu atau India di seluruh Malaysia. Kuih ini diperbuat daripada kelapa parut, gula merah dan tepung beras. Seterusnya, laddu merupakan makanan yang popular dalam kalangan kaum India. Laddu adalah sajian utama manisan yang berbentuk bola kecil. Ia disediakan ketika menyambut perayaan atau majlis. Laddu mempunyai simbolik yang tersendiri iaitu kemakmuran dan kemanisan hidup. Upacara atau majlis seperti perkhawinan, Laddu adalah hidangan utama diberikan sebagai tanda menghormati tetamu. Nama laddu diambil daripada ladduka dan lattika yang bermaksud bola kecil.

Bagi aspek adat dan kepercayaan, kaum India percaya bahawa kelapa memberi seribu satu kelebihan kepada mereka. Bagi mereka daun kelapa dapat menyatupadukan ahli keluarga agar semakin rapat dengan cara mengikat daun kelapa pada pagar rumah mereka ketika perayaan. Kaum India merupakan kaum di Malaysia yang paling banyak menggunakan kelapa dalam upacara ataupun perayaan mereka kerana mereka menganggap buah kelapa dapat menyucikan hati mereka kerana isi kelapa yang berwarna putih sebagai simbol kesucian.

Selain itu, mereka juga menggunakan kelapa ketika menyambut perayaan Thaipusam dan perayaan Aadi Perukku dengan memecahkan buah kelapa tersebut ke tanah. Tujuan memecahkan buah kelapa tersebut adalah kerana mereka mempercayai bahawa tempurung kelapa yang keras dan isi kelapa yang putih dan manis itu merupakan simbolik kepada kemanisan hidup setelah melalui kepahitan dan keperitan dalam kehidupan. Ia juga membawa maksud apabila sudah bekerja keras dan berusaha bersungguh-sungguh, kelak akan memperoleh kesenangan hidup. Mereka juga meminta kepada Tuhan mereka untuk memecahkan realiti pahit kehidupan dan digantikan kepada kebahagiaan akan datang dan menggunakan kelapa kerana isi kelapa yang putih itu untuk bertujuan menyucikan dan membersihkan hati mereka.

Manakala bagi aspek kesihatan, kaum India juga mempunyai ubat tradisional. Kaum India menggunakan air buah kelapa untuk menyembuhkan penyakit demam campak dan penyakit bintik-bintik merah ditubuh badan pesakit. Bagi mereka, air kelapa sangat bagus untuk merawat demam campak. Selepas minum air kelapa pesakit itu tidak lagi akan menghadapi penyakit demam campak seumur hidup. Selain itu, bagi ibu yang hamil air kelapa merupakan minuman yang sihat kerana dapat meredakan morning sickness dan dapat mencegah muntah-muntah yang berlarutan.

Akhir sekali, pada zaman dahulu kebanyakan kaum India menggunakan daun kelapa untuk dijadikan atap rumah kerana kos sara diri pada zaman itu sangat tinggi bagi mereka. Kaum India kebanyakkannya tinggal di kawasan estet dan ladang yang penuh dengan pokok kerana itu kaum India membina sebuah rumah dengan menggunakan bahan yang mudah didapati iaitu bahan utama rumah mereka pada zaman itu ialah daun pokok kelapa. Mereka juga membuat penyapu lidi menggunakan daun pokok kelapa pada zaman itu.

3.0       Pembaharuan Kegunaan Kelapa

Pada era masa kini, pembaharuan terhadap kelapa semakin meningkat dalam masyarakat. Masyarakat menggunakan kelapa untuk membuat makanan tambahan, perhiasan, kesihatan dan sebagainya. Di Malaysia, rata-ratanya menggunakkan kelapa untuk dijadikan minuman dan makanan tambahan serta pencuci mulut. Contohnya sangkaya dan coconut shake, minuman ini sangat terkenal di Malaysia dan menjadi pilihan masyarakat terutama pada musim panas. Minuman ini terhasil daripada isi kelapa dan air kelapa yang dicampur dengan perisa tambahan untuk menghasilkan minuman yang lazat dan dapat mengurangkan dahaga.

Sangkaya merupakan aiskrim yang diperbuat daripada isi kelapa yang dikisar halus dan ditambah dengan perisa yang lain bagi menambahkan kelazatan terhadap sangkaya tersebut untuk memenuhi selera pelanggan yang merasainya. Sangkaya digemari kerana cara penyediaanya yang menarik dan rasa yang berjaya menarik selera pelanggan yang menikmatinya. Bagi orang yang gemarkan kelapa, pasti akan tertarik dengan sangkaya ini kerana sangkaya ini 90 peratus adalah kelapa. Di Malaysia, sangkaya boleh didapati di Kuala Lumpur, Selangor, Pulau Pinang, Johor Bharu, Seremban dan Melaka. Seperti di Melaka, sangkaya telah pun mengembangkan sayapnya terutamanya di pusat membeli belah AEON di Bandaraya Melaka, Dataran Pahlawan dan Jonker Walk.

Seterusnya coconut shake bermaksud kelapa goncang, nama ini diberi kerana air kelapa dan ini kelapa dikisar bersama aiskrim valina di dalam satu pengisar untuk menyatukan rasa valina dengan air kelapa. Coconut shake merupakan sejenis minuman dan adakalanya dijadikan sebagai pencuci mulut. Coconut shake selalunya menjadi pilihan orang ramai ketika di waktu tengah hari dan petang kerana boleh menghilangkan dahaga. Coconut shake yang terkenal di Malaysia boleh didapati di Klebang. Selain daripada itu, terdapat juga coconut shake Alai terletak di perkampungan Alai dan coconut shake Batu Berendam yang terletak di Batu Berendam.

Akhir sekali, pembaharuan terhadap kelapa ini semakin terkenal dalam kalangan masyarakat kini tidak mengira umur ataupun usia. Pembaharuan seperti ini yang kita mahukan untuk generasi akan datang supaya mereka tidak seperti ‘katak dibawah tempurung’ mengenai kelapa.

MZ Zainudin, Nurfarah Afiqah Nazli, Nur Hazimah Hassan, Nur Baiduri Zulkepli, Umi Umairah Lokman, Siti Maisarah Shahrul Nuwii  

Kemahuan untuk berjaya

Kemahuan untuk mengubah hidup ada kaitannya dengan apa yang hendak dicapai. Maknanya ada matlamat yang hendak dicapai. 

Seorang usahawan muda yang memilih kerja sendiri mestilah memiliki keinginan untuk berjaya dalam bisnesnya. 

Usahawan dan kemahuan yang besar tidak dapat dipisahkan kerana kemahuan yang besar ini memberi sokongan untuk mengharungi semua cabaran, menyelesaikan masalah dan memberi inspirasi. 

Jarang benar seorang usahawan tidak mempunyai sasaran dalam bisnes kerana jika tiada sasaran bermakna secara automatik gagal atau tutup kedai adalah antara kesan besar yang dihadapi. 

Begitu juga yang bekerja makan gaji, mereka juga mahu menamatkan perkhidmatan dengan rekod perkhidmatan yang baik dan membanggakan.

Subetnik Semai Perak

1.0       Pengenalan

Secara umumnya, subetnik Semai Perak merupakan golongan masyarakat orang Asli yang tinggal di kawasan Melayu dan mengamalkan cara hidup seperti masyarakat Melayu. Dari segi kepercayaan, sebilangan besar masyarakat Semai Perak berpegang kepada fahaman animisme. Masyarakat Semai Perak juga mengamalkan gaya hidup seperti hidup secara nomad iaitu berpindah-randah. Anak-anak mereka juga dididik sepenuhnya dengan cara hidup masyarakat mereka. Unsur-unsur positif ini juga memberi impak kepada subetnik Semai Perak yang masih lagi mengamalkan beberapa adat resam keturunan mereka.

2.0       Sorotan Literatur

Orang Semai merupakan cabang etnik yang berasal dari kelompok Senoi. Kaum Semai terbentuk dari suku Hoabinhnian dan Neolitik. Suku kaum Semai tinggal bertaburan di kawasan Banjaran Titiwangsa, meliputi Perak Tengah, Perak Selatan dan Pahang Barat. Bancian pada tahun 1993 menunjukkan jumlah mereka telah meningkat lebih daripada 42,000 orang. Masyarakat subetnik Semai merupakan suku kaum Orang Asli yang mempunyai populasi terbanyak. Kebiasaannya, mereka boleh ditemui di seluruh Semenanjung dan sempadan antara Malaysia dengan Utara Thailand hingga ke Selat Johor di Selatan.

Hidup secara bermasyarakat, sebuah kampung biasanya terdiri daripada 60 hingga 300 penduduk yang diketuai oleh seorang Penghulu atau “Batin” yang dilantik dari golongan berpengaruh seperti ketua adat, pawang serta bomoh. Sebagai suku kaum Orang Asli atau masyarakat peribumi, merekalah generasi yang mula mencorakkan sesebuah negara. Secara umum, istilah Orang Asli merujuk kepada kumpulan-kumpulan etnik natif sesuatu wilayah yang dituntut dan dipertahankan sepenuhnya, lama sebelum wilayah itu wujud sebagai sebuah negara yang berdaulat (Hasan Mat Nor, 1998). Definisi yang hampir sama diberikan kamus Longman (edisi kedua, 1997) yang mentakrifkan Orang Asli sebagai aboriginal iaitu para penduduk asal (aborigines) yang telah wujud di sesuatu negeri sejak awal lagi.

Masyarakat Semai Perak menganggap objek-objek di sekeliling mereka mempunyai kuasa ghaib luar biasa yang boleh mempengaruhi kehidupan mereka. Mereka amat menekankan hubungan yang mesra dan baik dengan alam semesta. Menurut mereka, kewujudan hubungan yang baik antara manusia dengan alam sekitar akan menjadi kunci kepada kesejahteraan hidup yang harmoni. Selain itu, Orang Semai percaya bahawa terdapat empat unsur yang membentuk tubuh manusia iaitu jasad, semangat, roh dan malaikat. Kehidupan manusia dikawal oleh makhluk superhuman yang dipercayai wujud di sekeliling mereka. Secara keseluruhannya makhluk superhuman terbahagi kepada tiga iaitu Nyenaang, Maklikat dan Nyaniik. Nyenaang ialah kuasa yang menyerupai tuhan manakala Maklikat pula berperanan sebagai orang suruhan kepada Nyenaang.

Konsep tenghaak pula meletakkan ahli-ahli masyarakat yang melakukan sesuatu dosa dalam keadaan bersalah. Konsep ini dikaitkan dengan pembalasan oleh makhluk-makhluk superhuman yang dipercayai terdapat di sekeliling mereka. Pembalasan tersebut biasanya diterima oleh pesalah berkenaan semasa beliau masih hidup. Bentuk-bentuk pembalasan itu termasuklah bencana penyakit seperti gila, lumpuh, kemalangan, tidak murah rezeki, papa kedana dan banyak lagi. Konsep tersebut mampu menjauhkan ahli-ahli masyarakat ini daripada berbuat sebarang kesalahan, meski perbuatan itu tidak diketahui oleh orang lain. Kesalahan-kesalahan ini bukan terbatas sesama manusia sahaja, sebaliknya merangkumi keseluruhan makhluk yang ada di dunia ini.

Konsep terlaij juga berperanan membentuk kehidupan sosial subetnik ini. Konsep terlaij merujuk kepada satu bentuk denda yang dilakukan oleh Engku (guruh/petir) kerana menimbulkan kemarahan makhluk berkenaan. Antara kesalahan besar yang boleh menyebabkan bencana terlaij ini adalah perbuatan mempersendakan atau mentertawakan binatang-bintang kesayangan Engku seperti rama-rama dan kupu-kupu, cacing, patung-patung, beruk yang dihiasi seperti manusia dan mentertawakan benda-benda ganjil seperti orang cacat, binatang yang sedang mengawan, gambar-gambar dan seumpamanya.

Ngooi pula merujuk kepada penyakit yang timbul akibat Nyaniik menawan ngooi (bau) manusia. Nyaniik (hantu) ngooi adalah bersifat binatang seperti kerbau, gajah, babi dan lain-lain yang biasanya terdapat dalam hutan. Nyaniik ini berjaya menangkap ngooi seandainya seseorang itu tertinggal sesuatu barang yang dipakainya seperti baju, kain, kasut, parang dan seumpamanya di dalam hutan. Penyakit-penyakit yang ditimbulkan oleh Nyaniik ngooi ialah sakit-sakit tulang, urat, sendi, kelenjar dan sebagainya. Kepercayaan ini telah mendorong ahli-ahlinya setiasa cermat terutamanya semasa berada di dalam hutan. Umumnya ketakutan terhadap penyakit ini dapat mengelakkan Orang Semai daripada menjadi seorang yang pelupa.

Mereka juga mempunyai pantang larang yang wajib dipatuhi oleh setiap masyarakat Semai. Sebagai contoh, masyarakat ini melarang anggota-anggotanya bersuka-ria atau membuat bising sewaktu nyaap iaitu ketika waktu senja. Larangan ini berkaitan dengan kepercayaan bahawa waktu senja bagi manusia adalah waktu pagi bagi Nyaniik. Pantang larang yang sama juga dikenakan ketika hujan panas. Masyarakat ini dilarang bermain air hujan panas kerana mereka percaya bahawa air hujan panas merupakan air mata Nyaniik, khususnya kikmoij (hantu manusia). Masyarakat ini juga percaya bahawa air hujan panas berasal daripada teguran ataupun pertanyaan kikmoij. Mereka ditegah bermain air hujan panas kerana dengan berbuat demikian, orang tersebut akan dirasuk oleh kikmoij tersebut. Mengikut kepercayaan mereka, setiap teguran Nyaniik akan menjadi penyakit kepada ahli masyarakat mereka.

Masyarakat ini juga mestilah mematuhi beberapa pantang larang semasa membuat rumah. Sebagai contohnya, gelegar rumah tersebut mestilah dibuat separas dengan dinding. Pantang larang ini adalah berhubung dengan kepercayaan terhadap Nyaniik Maai Lalu yang melarang anak cucunya berbuat sedemikian. Masyarakat ini juga dilarang menghubungkan tali ampaian dengan tiang rumah mereka kerana dipercayai ianya akan mengganggu perjalanan Nyaniik Maai Lalu ini. Selain itu, mereka hendaklah menanam pokok pemulih di setiap penjuru rumah supaya Nyaniik mengenali rumah tersebut sebagai rumah anak cucunya dan seterusnya tidak akan mengganggu kehidupan mereka. 

Di samping itu, masyarakat Semai juga tidak boleh membuat rumah pada hari Rabu kerana mengikut kepercayaan, rumah tersebut akan menjadi “panas” sekiranya larangan ini dilanggar dan sebagai akibatnya, penghuni rumah tersebut akan selalu mendapat penyakit, tidak ada rezeki dan pelbagai lagi perkara-perkara buruk akan menimpa mereka.

Subetnik Semai Perak juga mempunyai beberapa peraturan yang telah ditetapkan sebelum mereka berkahwin. Terdapat empat jenis kategori syarat bertemu jodoh yang diamalkan oleh subetnik ini. Kategori pertama merujuk kepada perlakuan sumbang mahram serta hubungan lain yang dilarang keras iaitu perkahwinan di antara pasangan adik beradik atau anak dengan ibu bapa. Kategori kedua pula ialah perkahwinan yang sangat tidak digalakkan. Kategori ini merujuk kepada pasangan lelaki dan perempuan yang mempunyai pertalian darah yang rapat seperti adik-beradik ibu, sama ada lelaki atau perempuan, dengan anak saudara mereka. Selain itu, perkahwinan yang tidak digalakkan pula merujuk kepada pasangan lelaki dan perempuan yang mempunyai pertalian darah yang agak rapat. Akhir sekali, perkahwinan yang digalakkan pula merujuk kepada pasangan lelaki dan perempuan yang mempunyai pertalian darah yang jauh atau tidak mempunyai tali persaudaraan langsun.

Kaum Semai juga turut mempunyai hari perayaan sendiri seperti Hari Genggulang atau lebih dikenali sebagai Hari Menyambut Tahun Baru, Hari Menuai dan Hari Membuka Ladang Baru. Hari Genggulang kebiasaannya disambut oleh Suku Kaum Semai yang tinggal di kawasan Perak Tengah, Hilir Perak dan Selatan Perak pada akhir tahun iaitu akhir bulan Disember atau di awal tahun pada bulan Januari atau Februari. Perayaan tersebut merupakan upacara tahunan yang paling meriah dan penuh tradisi. Mengikut kepercayaan turun-temurun Suku Kaum Semai, Hari Genggulang diadakan untuk kesejahteraan dan keselamatan kampung. Namun begitu pada masa kini upacara tersebut sudah beransur berubah mengikut peredaran masa. Kaum Semai menyambut hari menuai padi dengan mengadakan kenduri pada hari pertama padi dituai. Hari itu merupakan hari yang paling sibuk kerana setiap orang menjalankan berbagai-bagai aktiviti seperti menangkap ikan, memburu, mengutip sayur, menuai dan menumbuk padi sebagai persediaan untuk kenduri besar.

Selain itu, membuat ladang merupakan tugas yang mesti dilakukan oleh Orang Asli sebagai punca pendapatan mereka. Setiap tahun mereka akan membuka ladang baru untuk mendapatkan makanan. Mengikut kepercayaan setiap hutan tebal, gunung, gaung, bukit, dan anak sungai ada keramat dan penunggu yang boleh mendapatkan bencana atau bala. Oleh itu, untuk keselamatan diri dan tapak ladang, mereka akan mengadakan kenduri sebagai menjamu penunggu atau keramat di daerah itu. Kenduri ini biasanya diiringi oleh sewang diwaktu malam hingga ke siang hari.

3.0       Metodologi

Kajian ini dilakukan melalui kaedah soal selidik yang dijalankan di sekitar kawasan Kampus Induk Universiti Teknikal Malaysia Melaka (UTeM). Borang soal selidik diagihkan secara rawak kepada 30 pelajar UTeM mengikut tiga jenis bangsa iaitu iaitu Melayu, Cina dan India. Selepas itu, borang soal selidik dikumpulkan untuk analisis seterusnya.

4.0       Hasil Kajian

i) Tahap pengetahuan terhadap subetnik Semai Perak.

Didapati bahawa majoriti mahasiswa dan mahasiswi UTeM tidak mempunyai banyak pengetahuan mengenai subetnik Semai Perak. Hal ini demikian kerana tempat pengajian mereka jauh daripada kawasan penempatan masyarakat ini. Responden kurang berpeluang mengenali kebudayaan subetnik ini. Namun begitu, terdapat juga responden yang mengenali kawan yang berketurunan Semai Perak. Responden tersebut dapat berinteraksi dengan mereka seterusnya meluaskan lagi pemahamam tentang subetnik ini.

ii) Pengetahuan terhadap agama subetnik Semai Perak.

Didapati bahawa majoriti responden dapat menjawab dengan betul iaitu sebilangan besar subetnik ini mengamalkan fahaman animisme. Selain itu, terdapat juga responden berpendapat bahawa subetnik Semai Perak ini beragama Islam kerana kaum ini memakai baju kebaya yang juga merupakan salah satu pakaian tradisional orang Melayu.

iii) Sambutan perayaan subetnik Semai Perak.

Majoriti responden memilih Hari Menuai Padi sebagai perayaan yang disambut oleh subetnik ini manakala beberapa orang responden pula berpendapat bahawa mereka menyambut Hari Raya Aidilfitri sebagai perayaan mereka. Kesimpulannya, majoriti daripada jumlah responden berpendapat bahawa subetnik ini menyambut perayaan Hari Menuai Padi kerana sebilangan besar daripada mereka membuat penempatan tetap di kawasan yang subur dengan sawah padi. Secara tidak langsung, sudah semestinya mereka akan mengusahakan sawah padi tersebut seterusnya mengadakan perayaan sempena hari penuaian padi di situ.

iv) Pengaruh ke atas cara membesarkan anak.

Majoriti daripada jumlah responden menjawab dengan betul iaitu kaum Semai Perak mempunyai cara dan adat resam tersendiri dalam membesarkan anak mereka. Hal ini demikian kerana mereka mempunyai pantang larang dan kepercayaan yang mesti dipatuhi dalam kalangan mereka. Sebagai contohnya, bulu kening anak-anak mereka akan dipalit dengan arang yang telah dijampi sebelum mereka tidur, untuk mengelakkan anak mereka daripada mendapat mimpi buruk ketika tidur.

v) Perkahwinan

Majoriti daripada jumlah responden menjawab dengan betul iaitu cara perkahwinan masyarakat ini lebih kurang sama dengan cara perkahwinan masyarakat Melayu. Hal ini demikian kerana kebanyakan daripada kaum ini juga mengamalkan gaya hidup seperti masyarakat Islam iaitu merisik, melamar, bertunang dan bernikah.

5.0       Kesimpulan

Secara kesimpulannya, jelaslah kepada kita bahawa gaya kehidupan subetnik Semai Perak mempunyai kebudayaan yang unik dan menarik yang perlu dipelihara oleh masyarakat itu sendiri supaya keunikan budaya mereka tidak semakin dipingggirkan. Keunikannya telah menjadikan masyarakat ini lebih stabil dari sudut sosial, ekonomi dan politik. Tidak ada unsur-unsur hasad dengki, khianat, sabotaj, kedekut, dendam dan sebagainya. Mereka menjaga hubungan baik dengan ketiga-tiga unsur di dunia ini iaitu makhluk supernatural, manusia dan alam sekitar.

Kewujudan subetnik Semai Perak di Malaysia juga telah mewarnai serta menyerikan lagi variasi kebudayaan di Malaysia. Ini membuktikan bahawa kebudayaan yang berbilang dalam sebuah negara itu dapat mengharmonikan serta mengeratkan perpaduan rakyat itu sendiri.

Secara keseluruhannya, kajian ini mendapati bahawa tidak semua golongan masyarakat mengambil cakna dengan kewujudan dan sosiobudaya subetnik Semai Perak yang terdapat di Malaysia ini. Oleh itu, pihak yang berkenaan perlulah mengambil beberapa inisiatif yang sewajarnya agar masyarakat di Malaysia dapat mengenali kaum masyarakat Semai Perak ini dengan lebih mendalam.

Rujukan

Azhar Mad Aros. (2000). Tamadun Islam dan Tamadun Asia. Kuala Lumpur: Penerbit Fajar Bakti.

http.//www.kempadu.gov.my/jheo/orang/20asli/ekonomi.htm

http.//www.ukm.edu.my

http.//www.upm.edu.my/ekologi-manusia

Jabatan Hal Ehwal Orang Asli. (2000). Nong Pai (Haluan Baru). Bahagian Penyelidikan dan Penerangan, JHEOA.

Jabatan Hal Ehwal Orang Asli. (2001). Nong Pai (Haluan Baru). Bahagian Penyelidikan dan Penerangan, JHEOA.

Jabatan Hal Ehwal Orang Asli. (2002). Orang Asli Berjaya. Bahagian Penyelidikan dan Penerangan, JHEOA.

Jabatan Hal Ehwal Orang Asli. (2003). Orang Asli Berjaya Edisi II. Bahagian Penyelidikan dan Penerangan, JHEOA

https://ms.wikipedia.org/wiki/Suku_Semai

http://www.researchgate.net/publication/261395552_Digital_inclusion_among_the_indigenous_people_(Orang_Asli_Semai)_of_Perak_Malaysia

http://www.perakgis.my/jakoa/index.php/kenali-orang-asli/suku-kaum-orang-asli/kaum-semai

http://orangaslimalaya.blogspot.my/2012/03/v-behaviorurldefaultvmlo.html

MZ Zainudin, Nurul Hidayah Nursimin, Nurul Madihah Md Noor